ابوالحسن نسابه كتابهايى با عناوينى همچون كتاب اخبارالفرس و انسابها و كتاب الانساب و الاخبار ياد كرده است . اينها نشانگر پيوند اين دو با يكديگر است . البته هدف اصلى برخى از اين قبيل كتابها ، تنها نسب شناسى است . كتابهايى چون النسب الكبير از هشام كلبى ( م 204 ) ، الجَمْهرة فى نَسَب قريش از مصعب زبيرى ( م 236 ) ، نسب قريش از زبير بن به كار ( م 235 ) از اين نوع مىباشد . اما برخى ديگر ، در قالب نسب ، كار اصلى خود را بيان تاريخ قرار داده‌اند . انساب الاشراف از بلاذرى ، تاريخ مفصل خاندانهاى حاكم بر جامعهء اسلامى و نيز قبايل قدرتمند عرب طى دو قرن و نيم است . از نخستين آثار نسبى - تاريخى كه متأسفانه از ميان رفته ، آثار ابواليقظان عامر بن حفص عجيفى ( م 190 ) است كه بخشهايى از كتاب بزرگ النسب الكبير و آثار ديگر وى مانند كتاب اخبار تميم ، كتاب حلف تميم بعضها بعضا ، و كتاب النوادر در كتابهاى ابن قتيبه ، ابوالفرج ، خليفة بن خياط و جاحظ باقى مانده است . « 1 » ابوفيد سدوسى ( م 195 ) از ديگر نسب شناسان عصر نخست تدوين اين علم است كه كتاب حذف من نسب قريش وى برجاى مانده و به چاپ رسيده است . « 2 » از قرن پنجم كتاب جمهرة انساب العرب ابن حزم اندلسى ( 384 - 456 ) نيز برجاى مانده و يكى از مصادر مهم اين دانش است . اين كتاب را عبد السلام هارون در سلسله انتشارات دارالمعارف قاهره چاپ كرده است . علم انساب همچنان ميان اعراب باقى ماند . اما علويان بيش از همه بر اين دانش تأكيد كردند . اين امر دلايل خاص حقوقى و اجتماعى و حتى سياسى خود را داشت . كتابهاى فراوانى كه حاوى انساب و اخبار علويان است نگاشته شده ، برخى از آنها عبارتند از : الاصيلى ، از صفى الدين محمد ابن طقطقى ( م 709 ) غاية الاختصار ( كه ترتيب يافتهء اصيلى است ) ، المجدى ، از نجم الدين على العمرى نسابه ( از قرن پنجم ) لباب الانساب از بيهقى ( قرن ششم ) ، عمدة المطالب از ابن عنبه ( قرن نهم ) و الفخرى ، از اسماعيل بن حسين ازورقانى ( از قرن هفتم ) تحفة الازهار از ابن شدقم مدنى ( قرن يازدهم ) ، سراج الانساب از سيد احمد بن محمد گيلانى ( از قرن دهم ) ، تهذيب الانساب و نهاية الاعقاب از ابوالحسن محمد عبيدلى نسابه ( م 435 ) ، الشجرة المباركه ( منسوب به فخر رازى ) « 3 » و صدها كتاب ديگر .

--> ( 1 ) . اسهامات مورخى البصرة ، ص 71 ( 2 ) . به كوشش صلاح الدين منجد ، بيروت ، دارالكتاب الجديد ، 1976 . حذف به اين معناست كه وى نسب قريش را به‌طور كامل نياورده و تنها گزينشى از قريشيان ياد كرده است . وى پس از ياد از هركس ، نقلى تاريخى يا ادبى دربارهء وى دارد . ( 3 ) . به جز غاية الاختصار ، عمدة الطالب و تحفة الازهار ، باقى آثار فوق الذكر از منشورات كتابخانهء آية الله مرعشى در قم است .